Anksiyete Nedir?

Anksiyete, sadece “endişe” kelimesiyle açıklanamayacak kadar derin bir duygudur. Zihniniz sizi gelecekte yaşanması muhtemel – çoğu zaman da yaşanmayacak – felaket senaryolarına kilitlerken, bedeniniz de bu hayali tehdide gerçekmiş gibi tepki verir. Kalp hızlanır. Göğüs daralır. Ellerde terleme başlar. Sanki içinizde görünmez bir alarm çalmaktadır.

Anksiyete bazen içimizdeki bir koruyucudur: tehlikeye hazırlar. Ancak düğmesi bozulmuş bir alarm gibi sürekli çalıyorsa, yaşamın sessizliğini, neşesini, dinginliğini de çalar.

“Ya Kötü Bir Şey Olursa?” 

 Gece yatağa yatıyorsunuz. Ev sessiz, dışarısı karanlık. Her şey olması gerektiği gibi. Ama zihniniz, elektrik fırtınası gibi çalışmaya başlıyor: “Yarın işe geç kalırsam ne olur?”, “Annemin kalbine bir şey olursa?”, “Kapıyı kilitledim mi?” Bu düşünceler ilk başta zararsız gibi görünür. Ancak zamanla kontrol edilemeyen bir döngüye dönüşürler.

Anksiyete bazen bir sahnede başrolü çalan oyuncudur. Bazen ise sadece fonda duran, ama sahnedeki tüm ışığı ve dikkati çeken figürandır. Sizi yapmak istediğiniz şeylerden uzaklaştırır, sizi güvende tutma bahanesiyle yaşamı kısıtlar. Anksiyete, sadece zihinsel bir durum değildir. Beden de bu savaşa dahil olur:

• Sabah uyanır uyanmaz kalbinizin göğsünüzden çıkacak gibi atması…
• Sessiz bir ortamda bir anda içinize oturan tanımsız korku…
• Derin nefes almak isterken sanki ciğerlerinize hava ulaşmıyormuş gibi hissetmek…

Bu fiziksel belirtiler sıklıkla “kalp krizi geçiriyorum” ya da “deliriyorum” korkusuyla karıştırılır. Oysa bu, zihnin ve bedenin tehlikeye karşı sizi korumaya çalışmasının abartılı bir yansımasıdır.

Anksiyete, zekice çalışır. En zayıf anınızı bulur. Sizi geçmiş travmalardan tanır. Nereden vuracağını bilir. Ama unutmayın: Anksiyete zekidir, ama siz daha akıllısınız. Çünkü anksiyeteyi anlamak, onun üzerinde hâkimiyet kurmanın ilk adımıdır.

Bu anlamda psikoterapi, karanlıkta elinize tutuşturulan bir fener gibidir. Işık, korkunuzu bir anda yok etmez, ama size yol gösterir. O yolun sonunda, kendinizi yeniden tanımanız ve korkularınıza rağmen yürümeyi öğrenmeniz yatar.

Anksiyete yaşayan çoğu insan, dışarıdan güçlü görünür. İşlerini yapar, insanlara yardım eder, sosyal ortamlarda gülümser. Ancak içten içe şu soruyla yaşar: “Ben neden böyleyim?” Oysa bu, “anormal” bir durum değildir. Anksiyete, iç sesinizin yardım çığlığıdır.

Çoğu zaman çocukluğunuzdan, bastırılmış korkularınızdan, ilişkilerinizdeki güvensizlikten, belki de sadece hayatın belirsizliğinden doğmuştur. Ama sebebi ne olursa olsun, taşımak zorunda değilsiniz. Anlamak, paylaşmak ve dönüştürmek mümkündür.

Bazı insanlar anksiyeteyi bir zayıflık olarak görür. “Kendimi toparlamalıyım”, “Bunu kendi başıma aşmalıyım” der. Ama şunu bilin: Anksiyete, bozukluk değil bir sinyaldir. Tıpkı ateşin enfeksiyonu haber vermesi gibi, anksiyete de içsel sisteminizin “yardım et” çağrısıdır.

Bir danışanım şöyle demişti: “Yıllarca anksiyetemi yenmeye çalıştım. Meğer onu anlamam gerekiyormuş.” Bu cümle, yüzlerce danışanın iç sesi olabilir. Çünkü anksiyeteyi anlamak, onunla savaşmayı bırakmak; savaşmayı bırakmak ise iyileşmenin başlangıcıdır.

Ama eğer isterseniz değişebilir…Bir sabah uyanırsınız ve fark edersiniz ki, göğsünüzdeki baskı azalmış. Bir toplantıda ilk kez elleriniz titrememiş. Akşam yatağa yattığınızda zihniniz biraz daha sessiz. Bu değişim bir anda değil, ama kararlılıkla, destekle ve doğru bilgiyle olur.

Bu sayfaya geldiyseniz, belki de zihninizdeki o içsel fısıltı sizi buraya yönlendirdi. Belki de artık “böyle yaşamak zorunda değilim” deme vakti geldi. Anksiyete sizi tanıyor olabilir. Ama artık siz de onu tanıyorsunuz. Ve bu, her şeyin başlangıcı olabilir.

 “Bazı acılar sessizdir. Ama duyan biri varsa, o sessizlik bile iyileşir.”